De hoeveelheid e-waste zal tegen 2050 meer dan verdubbelen tot ruim 111 miljoen ton per jaar, zo blijkt uit een nieuw rapport van de Verenigde Naties.
Het rapport Future E-Waste Scenarios is opgesteld door het door de Verenigde Naties gesteunde Solving the E-waste Problem (StEP) Initiative, in samenwerking met UN Environment. Het rapport stelt dat E-waste de snelst groeiende afvalstroom ter wereld is. Sinds 2000 is de jaarlijkse hoeveelheid gegroeid van 20 miljoen tot 50 miljoen ton. Toch gaat het probleem verder dan alleen de cijfers. Volgens het rapport bepaalt vooral hoe industrie, beleid en consumenten reageren de toekomst van e-waste.
Business-as-usual is geen optie
Er liggen kansen om elektronica op een duurzame manier te produceren en te gebruiken, maar dat vraagt om een fundamentele verandering. “Business-as-usual behoort niet tot de mogelijkheden”, benadrukt het rapport. Zonder koerswijziging zal de groei van elektronica leiden tot grotere milieuschade, meer giftige stoffen en bergen aan kortlevende wegwerpproducten.
Hoewel nieuwe technologieën zorgen voor efficiëntere en lichtere apparaten, blijft recycling van deze geavanceerde materialen moeilijk. In veel gevallen ontbreekt een economisch voordeel om waardevolle grondstoffen terug te winnen. Ondanks bestaande regelgeving wordt wereldwijd nog maar ongeveer twintig procent van het e-waste correct ingezameld en verwerkt.
Drie scenario’s
Het rapport schetst drie mogelijke toekomstscenario’s. In het huidige ‘lineaire’ model stijgt de productie en consumptie gestaag, maar blijven de milieukosten oplopen. Een ‘reactieve’ aanpak, waarin bedrijven pas handelen na strengere regels, kan lokale verbeteringen brengen, maar leidt vaak tot verplaatsing van het probleem naar landen met zwakkere milieunormen.
De meest kansrijke route is een ‘proactieve’ aanpak waarin de industrie zelf verantwoordelijkheid neemt. Fabrikanten kunnen overstappen op circulaire businessmodellen die inzetten op hergebruik en verlenging van de levensduur van apparaten. Zo kan de groeiende vraag naar elektronica worden opgevangen zonder dat de afvalberg verder uit de hand loopt.
Volgens de onderzoekers is de richting duidelijk: alleen met gezamenlijke inspanningen van producenten, gebruikers, inzamelaars, recyclers en beleidsmakers kan de wereld een duurzame cyclus voor elektronica opbouwen.
In Nederland roepen vertegenwoordigers op om nu in actie te komen.
