De circulaire IT-sector zit op goud, letterlijk en figuurlijk. En ze lijkt het zelf nog maar half door te hebben, zo ziet Joost Walterbos van Hedgehog.
Bij IT-hardware zit het overgrote deel van de CO2-voetafdruk in de productie. Tegen de tijd dat een laptop voor het eerst wordt opengeklapt, is het merendeel van zijn totale uitstoot al de schoorsteen uit. Elke laptop die via refurbishment of ITAD een tweede leven krijgt, bespaart de keten dus al snel enkele honderden kilo’s CO2. Vermenigvuldig dat met een batch van duizend apparaten en je begrijpt waarom ik dit goud noem.
Want aan de andere kant van de tafel is iets veranderd. De grote organisaties die jullie klant zijn, moeten rapporteren over hun keten, inclusief de hardware die ze inkopen en afstoten. Vermeden uitstoot verschuift daarmee van sympathiek bijverhaal naar koopargument. Wie circulaire IT levert, verkoopt voortaan ook cijfers.
En daar begint mijn zorg. Ik zie in de markt steeds meer CO2-data voorbijkomen, en laat ik het diplomatiek houden: sommige zouden een kritische blik niet overleven. Vage referentiescenario’s, aannames uit de losse pols, beoordelingsmethoden gebaseerd op spend- in plaats van materiaal. Zolang niemand doorvraagt, is dat geen probleem. Maar de duurzaamheidsmanager die jullie rapport ontvangt, moet die cijfers straks verantwoorden aan een auditor, een bank of een klant. Op dat moment is een wankel certificaat geen marketingmateriaal meer, maar een risico. Voor de ontvanger én voor de afzender.
Onderbouwing is de sleutel
De komende jaren wordt het onderscheid in deze markt daarom niet gemaakt door wie de mooiste besparingsclaim heeft, maar door wie hem kan onderbouwen. Met een heldere methodiek, een eerlijk referentiescenario en cijfers die herleidbaar zijn tot de bron. Precies zoals deze sector datawiping ooit professionaliseerde: van “vertrouw ons maar” naar certificaten waar een compliance-afdeling op durft te leunen. Die slag staat nu voor de CO2-kant te gebeuren.
En dan het letterlijke goud. In al die afgeschreven apparaten zitten goud, kobalt en zeldzame aardmetalen, precies de kritieke grondstoffen waarvan Europa de afhankelijkheid wil afbouwen. Digitale soevereiniteit begint dus mede in jullie magazijn. Het mooie is dat dezelfde LCA-methodiek die een CO2-claim onderbouwt, ook de aanwezigheid van die grondstoffen in kaart brengt. Eén datadiscipline, twee verhalen die je hard kunt maken. En met het Digital Product Passport op komst, elektronica staat voorin de rij, wordt die transparantie hoe dan ook de norm.
Mijn zomerboodschap aan het kanaal is dus vooral een aanmoediging. Jullie verhaal klopt, de vraag groeit, en de cijfers zijn er. Zorg alleen dat ze deugen. De partijen die dat nu regelen, plukken er jarenlang de vruchten van.
Joost Walterbos is co-founder van Hedgehog.
