Grote Europese bedrijven roepen de Europese Commissie op om met de aankomende Circular Economy Act werk te maken van een goed functionerende interne markt voor circulaire oplossingen.
In een gezamenlijke brief aan Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vragen zij om gerichte maatregelen die circulaire businessmodellen op schaal mogelijk maken. Ondertekenende organisaties zijn onder meer IKEA, Lego, H&M, Philips en Back Market.
De oproep sluit nauw aan bij een recent gepubliceerde whitepaper van de Ellen MacArthur Foundation, waarin drie centrale beleidshefbomen worden uitgewerkt voor de Europese industrie. Zowel het bedrijfsleven als de foundation benadrukken dat versnelling noodzakelijk is. In de whitepaper staat dat “vertraging in de transitie naar een circulaire economie leidt tot oplopende economische en sociale kosten” en dat het daarom “tijdkritisch” is om circulariteit als strategische pijler te positioneren.
Fragmentatie in Europa
De opstellers noemen vooral de noodzaak van een echte Europese interne markt voor circulaire oplossingen. Bedrijven signaleren dat nationale verschillen in regelgeving opschaling belemmeren. De whitepaper bevestigt dit beeld en stelt dat “gefragmenteerde en uiteenlopende implementatie van producteisen en afvalregels de opschaling van markten voor secundaire grondstoffen belemmert”. Harmonisatie van definities, end of waste criteria en producentenverantwoordelijkheid moet ervoor zorgen dat producten, componenten en materialen vrijer door Europa kunnen bewegen.
Daarnaast pleiten bedrijven voor een gelijk speelveld tussen circulaire en lineaire modellen. Zij noemen onder meer btw hervormingen en circulair inkopen als noodzakelijke voorwaarden. Volgens de whitepaper zijn circulaire oplossingen momenteel in het nadeel doordat “economische prikkels milieukosten negeren en markten verstoren, bijvoorbeeld door dubbele belasting op tweedehands goederen”. Gerichte fiscale maatregelen, zoals verlaagde btw tarieven voor reparatie en hergebruik, moeten deze scheefgroei corrigeren en circulaire opties aantrekkelijker maken.
Investeringsinstrumenten
Een derde prioriteit is het versterken van samenwerking in de keten en het verbeteren van toegang tot financiering. Bedrijven vragen onder meer om investeringsinstrumenten die risico’s verlagen en om een Europese markt voor secundaire materialen. In de whitepaper wordt dit uitgewerkt via voorstellen voor industriële allianties en zogeheten transregionale circulariteitshubs. Deze moeten leiden tot “gestructureerde samenwerking tussen industrie, financiers en overheden” en daarmee de implementatie van circulaire oplossingen versnellen.
De foundation wil een betere afstemming tussen regelgeving, investeringen en innovatie. “Afstemming op een gedeelde agenda voor regelgeving, investeringen en innovatie maakt grootschalige implementatie van circulaire oplossingen mogelijk”, aldus het document.
