Inefficiënt en lineair gebruik van grondstoffen en energie trekt volgens Circle Economy en Deloitte Nederland een zware wissel op de wereldeconomie.
Volgens het Circularity Gap Report opgesteld door de twee partijen gaat het om circa een derde van de totale economische waarde, goed voor meer dan 25 biljoen euro per jaar. Het gaat daarbij vooral om de zogenaamde Value Gap. Dat beschrijft de economische waarde die verloren gaat doordat de huidige economie grotendeels lineair is ingericht. Producten en materialen worden vaak na gebruik afgedankt in plaats van hergebruikt of gerecycled. Waar eerdere edities zich vooral richtten op milieuprestaties, legt de editie van 2026 de nadruk op de economische gevolgen van deze verspilling.
De onderzoekers stellen dat veelgebruikte economische indicatoren, zoals het bruto binnenlands product, onvoldoende inzicht bieden in waarde behoud. Negatieve effecten zoals afval en uitputting van grondstoffen worden daarin niet meegenomen. Hierdoor blijft structureel waardeverlies vaak buiten beeld bij beleids- en investeringsbeslissingen.
10 biljoen euro verlorgen door eenmalig materiaalgebruik
De grootste verliezen ontstaan bij het afdanken van producten aan het einde van hun levensduur. Volgens het rapport gaat hier jaarlijks naar schatting 10 biljoen euro verloren doordat materialen niet opnieuw worden ingezet. Daarnaast bedragen energieverliezen circa 8,7 biljoen euro. Dat komt onder meer door inefficiënte industriële processen en verlies in transport en opslag van energie. Ook de versnelde waardedaling van infrastructuur en machines door slecht onderhoud, onderbenutting en veroudering leidt tot aanzienlijke verliezen, geraamd op 5,2 biljoen euro per jaar. Voedselverspilling en procesverliezen vormen kleinere, maar nog steeds substantiële posten.
Volgens de opstellers biedt een circulaire economie niet alleen milieuwinst, maar ook duidelijke economische voordelen. Efficiënter gebruik van materialen kan leiden tot hogere productiviteit, lagere kosten en een grotere leveringszekerheid. Dit is ook relevant voor de IT-sector, waar het verlengen van de levensduur van hardware, hergebruik van componenten en circulair ontwerp steeds belangrijker worden. “Om de Value Gap te dichten, moeten we ons richten op resultaten en welzijn binnen de grenzen van de planeet”, zegt Alvaro Conde, lead auteur van het rapport. “Het omdenken van hoe we met materialen omgaan is daarbij essentieel.” Het rapport waarschuwt dat zonder ingrijpen de verspilling verder zal toenemen. Verwachtingen wijzen erop dat de wereldwijde afvalproductie richting 2050 sterk stijgt. Daarmee groeit ook het economische verlies dat samenhangt met het huidige lineaire model.
