De snelle uitbreiding van AI datacenters kan de wereldwijde hoeveelheid e-waste aanzienlijk vergroten, zo concludeert de Basel Action Network (BAN).

Volgens de organisatie kan tussen 2025 en 2050 in totaal 395 tot 617 miljoen ton aan apparatuur worden afgedankt die verband houdt met AI. De jaarlijkse hoeveelheid kan in 2030 oplopen tot 8,6 tot 13,1 miljoen ton. De raming ligt aanzienlijk hoger dan eerdere onderzoeken naar AI e-waste. Die studies keken vooral naar servers, accelerators en GPUs. BAN neemt ook andere onderdelen van de infrastructuur mee. Het gaat onder meer om netwerkapparatuur, opslag, stroomvoorziening, back ups en koeling.
Daarmee ontstaat volgens BAN een bredere kijk op de afvalstroom van AI datacenters. Servers, accelerators en racks vormen volgens de analyse slechts ongeveer 13 procent van de elektromechanische infrastructuur van een datacenter. Daarnaast verwacht BAN dat de groei van AI ook buiten datacenters tot extra e-waste leidt. Bedrijven en consumenten kunnen bestaande apparatuur eerder vervangen wanneer nieuwe AI toepassingen andere hardware vereisen. BAN noemt dit effect de AI Waste Contagion.
Ver boven prognose
Deze aanvullende afvalstroom kan volgens de analyse in 2050 jaarlijks 16,2 tot 30,7 miljoen ton bedragen. De hoeveelheid zou daarmee groter zijn dan de apparatuur die rechtstreeks uit AI datacenters afkomstig is. De groei van AI komt bovendien bovenop de bestaande wereldwijde e-waste stroom. BAN verwacht dat de totale jaarlijkse hoeveelheid e-waste in 2050 kan oplopen tot 196 tot 211 miljoen ton. Dat zou volgens de organisatie 19 tot 28 procent boven de huidige prognose van de Verenigde Naties liggen.
Jim Puckett, oprichter en Chief of Strategic Direction van BAN, wijst daarbij op een onderbelicht aspect van de AI groei. “AI lijkt gewichtloos, maar ieder model is afhankelijk van enorme hoeveelheden zeer gespecialiseerde, geavanceerde hardware”, zegt hij. Volgens Puckett gaat de discussie over de milieu-impact van AI tot nu toe vooral over elektriciteit, CO2 en water. Naast dat het stroom, CO2 en water verbruikt, kan technologische vernieuwing volgens BAN de levensduur van AI-infrastructuur verkorten. De organisatie noemt toekomstige ontwikkelingen rond stroomvoorziening, koeling en batterijtechnologie. Die kunnen ertoe leiden dat functionerende apparatuur eerder wordt vervangen.
BAN wil in volgende delen van de studie onder meer ingaan op de verwerking van AI apparatuur en mogelijke risico’s van stoffen in deze apparatuur.





